محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
451
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
تو به سرورى مردم خويش برگزيده شدهاى و مردم نيز به سرورى تو خرسند گشتهاند . من و مسلمانان همراه من ، اين پيمان را پذيرفتيم و تو و مردم همراه تو نيز ، بدان خرسند گشتهايد . از اين رو ، در پناه اسلام بودن و دفاع از شما ، حقّ شماست . در صورتى كه در برابر دشمن از شما دفاع كنيم ، خراج مىستانيم و گرنه تا آنگاه كه از شما دفاع نكنيم ، خراجى نخواهيم ستاند . هشام بن وليد ، القعقاع بن عمرو ، جرير بن عبد اللّه حميرى و حنظلة بن ربيع ، بر اين پيمان گواه گشتند و در ماه صفر سال دوازدهم نوشته شد . 1 . خرزهء خسرو پادشاه ايران : خراج سرانهاى بوده كه مقدار آن براى هركس چهار درهم بوده است ( طبرى 4 / 2049 ) . - م . ( 1 ) 294 نامهء خالد به سران مردم پارس طبرى ص 2052 - 2053 . چون خالد بر يك سوى سواد چيره گشت ، به پارسيانى كه در مدائن بودند و به سبب مرگ اردشير ، دچار اختلاف و پراكندگى گشته بودند ، نامه نوشت . . . و دو نامه نوشت : به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر از خالد بن وليد به پادشاهان پارس : اما بعد : سپاس خداى را كه شيرازهء فرمانروايى شما را از هم گسست و نيرنگتان را سست و ناتوان ساخت ؛ و همدلى و يكپارچگى شما را از ميان برد . اگر با شما چنين نكرده بود ، برايتان بدتر بود . پس به فرمان ما گردن نهيد تا شما را با سرزمينتان رها سازيم و به سوى مردمانى ديگر برويم ؛ و گرنه به رغم خواستهء شما ، همين كار به دستيارى مردمى انجام خواهد گرفت كه آنسان به مرگ دل بستهاند كه شما به زندگانى .